„PRZYSIĘGA KRÓLOWEJ. HISTORIA IZABELI
KASTYLIJSKIEJ”
„Queen’s vow. A novel of Isabella of Castile”
C. W. Gortner
Wydawnictwo Między Słowami
Kraków 2014
ISBN 978-83-240-2506-0
Str. 446
Moja ocena 5/6
Czapki z głów i
niskie pokłony. Oto przed Wami królowa, Jej Wysokość Izabela Kastylijska.
Postać tyleż przez jednych wielbiona, ile przez innych potępiana. Nie ulega
wątpliwości jej udział w zjednoczeniu Hiszpanii i we wzroście znaczenia tego
państwa w Europie. Izabela stała się propagatorką oświecenia, będąc jednocześnie
niezłomną obrończynią i krzewicielką wiary chrześcijańskiej. Wiele jej decyzji
budziło i nadal budzi kontrowersje. Na przykład przywrócenie w państwie
instytucji świętej inkwizycji czy wypędzenie Żydów.
Co wpływało na
takie a nie inne sposoby rządzenia królestwem. Jak wyglądała jej droga do tronu?
Oddajmy głos królowej.
"Nikt
nie wierzył, że zostałam stworzona do rzeczy wielkich.
Urodziłam
się w miasteczku Madrigal de las Altas Torres jako pierwsze dziecko z drugiego
małżeństwa Jana II z Izabelą Portugalską, po której otrzymałam imię. Byłam
zdrową i nadzwyczaj cichą infantką a mojemu przyjściu na świat towarzyszyły
bicie dzwonów i zdawkowe gratulacje, ale nie fanfary. Pierwsza żona powiła już
ojcu dziedzica”
Po śmierci króla
Jana na tron wstępuje jego najstarszy syn, Henryk. Nowy król postanawia odsunąć
z dworu macochę i jej dwoje dzieci Izabelę i Alfonsa. Królowa przeczuwa
zagrożenie i postanawia ukryć małych infantów przed władcą. Izabela
dorasta z dala od dworu, w warunkach, które ciężko określić godnymi
księżniczki. Matka wychowuje ją i Alfonsa w głębokiej wierze katolickiej i w
przeświadczeniu, że to właśnie oni są prawowitymi dziedzicami kastylijskiej
korony. Wkrótce młodzi infanci powrócą na królewski dwór oraz do gry o tron.
Dworskie intrygi, nieustanne zagrożenie stanie się ich chlebem powszednim.
Droga do władzy będzie długa i niebezpieczna, a kiedy ten cel zostanie już
osiągnięty, okaże się, że to początek batalii o królestwo doskonałe.
„Przyjmujemy powierzony nam zaszczyt
i przysięgamy na te święte Ewangelie, że będziemy żyć zgodnie z nakazami
Kościoła, przestrzegać praw tego królestwa i troszczyć się o dobrobyt
wszystkich naszych poddanych, a także, wzorem naszych wspaniałych przodków,
powiększać nasze terytorium, oraz bronić naszych zwyczajów, wolności,
przywilejów jako prawomocnie namaszczona królowa.”
 |
| Izabela I Kastylijska |
Nowa królowa
stanie przed ogromnie trudnym zadaniem, zjednoczenia biednej, udręczonej
wojnami Hiszpanii, uczynienia z niej państwa szczęścia i dostatku. Czy to w
ogóle będzie możliwe? I jak z tym zadaniem poradzi sobie młoda kobieta? Komu
zaufa a kto okaże się jej wrogiem?
„Byłam
królową Kastylii. Pokonałam wszystkie przeszkody, by wypełnić swoje
przeznaczenie.
I
jeszcze nigdy nie czułam się taka samotna.”
„Przysięga
królowej...” to pasjonująca, wciągająca powieść historyczna o silnej władczyni,
która sumiennie i gorliwie dążyła do osiągnięcia wyznaczonych celów. Wokół niej
nie brakowało doradców, z których każdy, oczywiście chciał ugrać jak najwięcej
dla siebie, nie zawsze przy tym mając na uwadze dobro państwa. Izabela musiała
często dokonywać trudnych wyborów, niejednokrotnie przeciwnych tym dyktowanym przez serce.
„Con blandura – brzmiało moje motto –
„taktownie i delikatnie”. Nie chciałam powtórki z przeszłości. Na samą myśl o
rozlewie krwi i cierpieniu, po tym wszystkim co Kastylia już przeszła, czułam
jeszcze większą determinację, by już nigdy do tego nie dopuścić. Jednocześnie
zdawałam sobie sprawę, że nie mogę wiecznie unikać kwestii potencjalnie
zagrażającej jedności królestwa. Zdawałam sobie sprawę, że aby liczyć się na
arenie międzynarodowej i zawrzeć sojusze z obcymi królestwami, które pozwolą
odeprzeć Francuzów i wzmocnić naszą suwerenność, Hiszpania musi prezentować
zjednoczony, katolicki front. Jacykolwiek odstępcy mogliby osłabić naszą
pozycję.”
Jaka była
naprawdę królowa Hiszpanii i Aragonii, któż to może dziś wiedzieć? Czy autorowi
udało się choć w niewielkim stopniu oddać jej charakter? Przyjrzyjmy się bliżej bohaterce
powieści Gortnera. Autor zastosował narrację pierwszoosobową, dzięki czemu
czytelnik ma okazję wczuć się w rolę kobiety, której los przypisał niełatwą
rolę w historii. Poznajemy ją jako dziecko, przeistaczające się w młodą
dziewczynę, a następnie, żonę, matkę, władczynię. Dumna, poważna, nad wiek
rozwinięta infantka stawała się czasami zwykłą dziewczyną, czasem zagubioną,
zlęknioną, czasem radosną, nawet nieco roztrzepaną. Po wstąpieniu na tron najważniejsze
było dla niej dobro królestwa, poświęcała się temu całkowicie. Niejednokrotnie
podejmowała ogromne ryzyko, aby wypełnić swoją misję.
 |
| Portret ślubny Izabeli i Ferdynanda |
Ważnym wątkiem w książce,
jest miłości Izabeli i Ferdynanda Aragońskiego, wielkiej, romantycznej, choć
także trudnej i nie tak do końca bezinteresownej. W powieści Ferdynand
przedstawiony jest jako mąż, w którym Izabela miała ogromne wsparcie, który
kochał żonę, popierał jej wybory, ale też nie pozostawał bez wpływu na nią.
 |
| Krzysztof Kolumb przed Ferdynandem i Izabelą |
W powieści nie
zabrakło również wątku sponsorowania wypraw Krzysztofa Kolumba. Podróżnika w
którego powodzenie niewielu wierzyło. Ale Izabela uwierzyła. Być może dlatego,
że ona tak samo jak Kolumb wiele lat cierpliwie czekała aby osiągnąć
sukces.
„Nie
wiem co odkryje Kolumb. Jednego jednak jestem pewna: wróci. Jesteśmy podobni,
nawigator i ja. Wiele lat temu nikt nie wierzył, że zostałam stworzona do
rzeczy wielkich.
A teraz
jestem Izabelą, królową Hiszpanii.”
 |
| C. W. Gortner |
„Przysięga
królowej...” to nie jest źródło historyczne, niektóre fakty są pozmieniane,
przystosowane do wizji autora. Jednak większość wydarzeń miała miejsce,
niemal wszyscy bohaterowie istnieli naprawdę, i tak właśnie mogły układać się
ich losy. Uwielbiam ten sposób przedstawiania historii, zwłaszcza gdy dotyczy
ona niezwykłych postaci, a ponadto wiąże się z tym zarówno motyw romansu jak i
kryminału. Miejscami wzrusza, a niekiedy trzyma w napięciu.
Polecam
miłośnikom powieści historycznych, wszystkim zainteresowanym wielkimi władcami,
ale też czytelnikom lubującym się w dobrych książkach z duszą. Książka bardzo mi się podobała. W planach mam już kolejne tego autora, w tym "Ostatnią królową", traktującą o córce Izabeli Kastylijskiej, Joannie zwanej Szaloną.
Wyzwania: Klucznik
Źródła zdjęć i fotografii:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Izabela_I_Kastylijska
http://lubimyczytac.pl/autor/36518/christopher-w-gortner